دانشگاه فرهنگیان پژوهش و نوآوری در آموزش ابتدایی 3115-7211 8 2 2026 06 22 Design and Validation of a Measurement Tool for Teacher Skills in the Descriptive Assessment of Mathematics Lessons in Primary School طراحی و اعتباریابی ابزار سنجش مهارت‏های معلمی در ارزشیابی ‏توصیفی درس ریاضی دورۀ ابتدایی 197 220 5029 10.48310/reek.2026.5029 FA لیلا مرادپور کرنکان دانش آموخته کارشناسی ارشد ریاضی متروید، گروه ریاضی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. یونس جوادی دانش آموخته کارشناسی ارشد آمارریاضی، گروه آمار، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران. مریم حسینی اصل عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان Journal Article 2026 07 08 <strong>Background and Objectives:</strong> Assessment is an important aspect of improving the educational system, and also one of the effective factors in improving learning in the classroom. However, one of the main challenges is teachers’ lack of necessary skills to perform effective evaluation. The role of mathematics in students' educational and vocational achievements is undeniable, but the lack of regulation and a specific approved framework along with standard tools to measure teaching skills in descriptive assessment of mathematics, has caused serious challenges in the educational system in Iran. Given the importance of mathematics in elementary education and the critical role of teacher competencies in effective teaching and assessing it, this study aimed to design and validate a measurement tool for teacher skills in descriptive assessment of mathematics.<br /><strong>Methodology:</strong> This study employed a mixed-method design based on an inductive qualitative approach, and was conducted in three phases: a systematic literature review, fuzzy Delphi process with the contribution of 18 experts, and exploratory and confirmatory factor analyses using data from 385 elementary teachers selected from all over the country through simple random sampling.<br /><strong>Findings:</strong> Ultimately 21 skills were identified and categorized into four overarching domains: Knowledge of descriptive assessment, application of assessment tools, analysis and presentation skills, and mathematical perception. The developed questionnaire demonstrated acceptable validity and reliability indices (CVR > 0.51, CVI > 0.79, Cronbach’s alpha > 0.80, CFI= 0.89).<br /><strong>Conclusion:</strong> The validated instrument provides a standardized measure of teacher skills in descriptive mathematical assessment and can be effectively applied in managerial, educational, and research contexts <strong>زمینه و هدف</strong><strong>:</strong> سنجش و ارزشیابی، جنبه‏ای مهم در ارتقای نظام آموزشی است. ارزشیابی یکی از عوامل مؤثر در بهبود یادگیری در کلاس است. با این حال، یکی از چالش‏های کلیدی این است که معلمان به‌طور کامل مهارت‏های لازم برای اجرای مؤثر ارزشیابی را دارا نمی‏باشند. نقش عملکرد ریاضی در موفقیت تحصیلی و شغلی دانش‌آموزان غیرقابل انکار است. اما فقدان آیین‌نامه و چارچوب مصوب اختصاصی، همراه با ابزار استاندارد برای سنجش مهارت‏های معلمی در ارزشیابی‏توصیفی درس ریاضی، زیست‌بوم آموزشی ایران را با چالش جدی مواجه کرده است. با توجه به اهمیت درس ریاضی در دوره ابتدایی و نقش کلیدی مهارت‏های معلم در آموزش و ارزشیابی صحیح این درس، پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی ابزاری استاندارد برای سنجش مهارت‏های معلمی در ارزشیابی‏توصیفی ریاضی انجام شد.<br /><strong> </strong><strong>روش:</strong> این مطالعه با رویکرد آمیخته و مبتنی بر روش کیفی استقرائی در سه مرحله اجرا گردید: مرور نظام‌مند متون، اجرای دلفی فازی با مشارکت 18 خبره و تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی بر داده‌های حاصل از 385 آموزگار ابتدایی منتخب از سراسر کشور با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده.<br /><strong>یافته‌ها:</strong> در نهایت 21 مهارت در قالب چهار مهارت کلی (آشنایی با ارزشیابی‏توصیفی، استفاده از ابزارهای ارزشیابی، مهارت تحلیل و ارائه، و ادراک ریاضی) شناسایی شد. پرسشنامۀ طراحی‌شده از شاخص‌های روایی و پایایی مطلوب برخوردار بود (CVR>0.51 –  CVI>0.79 – آلفای کرونباخ> 0.80 – CFI=0.89).<br /><strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong> ابزار استاندارد تدوین‌شده می‌تواند برای سنجش مهارت‏های معلمی در ارزشیابی ‏توصیفی ریاضی مورد استفاده قرار گیرد و زمینۀ بهره‌برداری از آن در اهداف مدیریتی، آموزشی و پژوهشی فراهم است. https://reek.cfu.ac.ir/article_5029_181b30fc949128cdd4e8bc49486b87c7.pdf