اثربخشی شن‌بازی‌درمانی بر بهبود روحیه علمی دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه علوم تربیّتی و مشاوره، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: هدف این پژوهش، اثربخشی شن‌بازی‌درمانی بر بهبود روحیة علمی دانش ­آموزان پایة دوّم ابتداییِ شهرِ کرمان بود.
روش‌: این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از نوع پژوهش‌های نیمه ­آزمایشی است. جامعه این پژوهش، کلیه دانش‌آموزان دختر پایه دوّم کرمان در سال تحصیلی 1403_1402 بود. برای انتخاب نمونه آماری، از نمونه‌گیری تصادفی استفاده شده است. به این منظور، 50 نفر از دانش‌آموزان دختر پایه دوّم ابتدایی، به‌طور تصادفی انتخاب شده و به دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند(25 دانش‌آموز گروه آزمایش و 25 دانش‌آموز گروه کنترل). ابزار اندازه‌گیری برنامه گام به گام بازی‌درمانی و پرسشنامه روحیه علمی دانش‌آموزان محقّق ساخته بود. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش­های آماری توصیفی و آمار استنباطی(تحلیل کواریانس) استفاده شده است.
‌ یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که بر اساس سطح معنی‌داری بین شن‌بازی درمانی و روحیه علمی دانش‌آموزان، رابطه خطی برقرار است. از سوی دیگر، مقدار اثر برای هر یک از این متغیّرها نیز، در ستون اندازه اثر در مدل تحلیل کوواریانس دیده ‌شد. هر چه مقدار این ستون برای هر یک از سطرها بیشتر باشد، تأثیر آن روی متغیّر وابسته بیشتر است. همچنین بر اساس نتایج به دست آمده، عرض از مبدأ برای مدل رگرسیونی با افزایش هر واحد شن‌بازی‌درمانی مقدار 167/11 واحد روحیه علمی دانش‌آموزان افزایش و مثبت و معنادار شد.
 نتیجه‌گیری: با توجّه به این نتایج، می‌توان گفت که بهبود روحیه علمی از طریق شن‌بازی به‌صورت دیداری و کلامی، به کودکان در درک این مفاهیم کمک می‌کند. حمایت دیداری، آن‌ها را قادر می‌سازد تا تصویری ذهنی از اشیا، اطّلاعات و نگرش‌های اطراف خود ایجاد کند و درک دیداری و کلامی را برای آن‌ها آسان سازد و به تقویّت مهارت‌های ارتباطی بین آن‌ها، دوستان و معلّمانشان کمک کند. همچنین تفکّر عینی و تجارب بیرونی در زمینة احساسات به دلیل محدودیّت در تجسّم و خیال‌پردازی و تمرکز بر امور ساده بیرونی رخ می‌دهد که از طریق شن‌بازی تخیّلات کودک تقویّت شده و تفکّر عینی کاهش می‌یابد؛ بنابراین شن‌بازی نقش پررنگ و با اهمّیّتی در روحیه علمی‌(خلّاقیّت، تلاش مستمر، اعتماد به‌نفس، توانایی کار گروهی و تفکّر انتقادی) دانش‌آموزان دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Sand Play Therapy on Improving Students' Academic Morale

نویسنده [English]

  • Akbar Jadidi Mohammadabadi
Assistant Professor of Educational Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and Objectives:  This study aimed to assess the effectiveness of sand play therapy in improving the academic morale of second-grade elementary students in Kerman.
Methods: This research was an applied study and employed a descriptive-survey method with a pre-test-post-test control group design. The study population included all second-grade female students in Kerman during the 2023–2024 academic year. Cluster sampling was employed to select the statistical sample. A total of 50 students were randomly chosen through multi-stage cluster sampling and assigned to either the experimental group (n = 25) or the control group (n = 25). The measuring tools included the step-by-step game therapy program developed by the researcher and a questionnaire on students' scientific attitudes. Data were analyzed using descriptive statistics (mean, standard deviation, tables, and graphs) and inferential statistics through covariance analysis.
Findings: The results indicated a significant positive relationship between sand play therapy and students' academic morale. The analysis revealed a substantial effect size for each variable. Furthermore, in the regression model, an increase of 11.167 units in students' academic morale was observed with each additional unit of sand play therapy, demonstrating a positive and significant impact.
Conclusion: These findings suggest that sand play therapy enhances scientific morale by providing visual and verbal reinforcement, enabling students to form mental representations of concepts, objects, and attitudes. This process improves communication skills, fosters creativity, and strengthens critical thinking, self-confidence, perseverance, and collaboration. Additionally, sand play therapy helps transition students from objective thinking to imaginative exploration, enriching their emotional and cognitive development. Given its effectiveness, sand play therapy plays a crucial role in fostering a scientific mindset among elementary students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Academic
  • Sand play therapy
  • Students