اثربخشی آموزش دو نیمکره مغز بر مهارت تمرکز، سازگاری ‌اجتماعی و مهارت‌های ارتباطی دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی یزد، یزد، ایران

3 دانشجوی دکتری روان شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

زمینه و هدف: در بسیاری از فرایندها، هر دو نیمکرة راست و چپ مغز نقش دارند. توجه به توانمندی‌های هر دو نیمکرة مغز می‌تواند، موجب رویکردی مغزمحور شود. این پژوهش، با هدف تعیین اثربخشی آموزش دو نیمکرة مغز بر مهارت تمرکز، سازگاری اجتماعی و مهارت­های ارتباطی دانش­آموزان پایة ششم ابتدایی انجام گرفته است.
روش‌: روش انجام این تحقیق، نیمه ­آزمایشی با طرح پیش ­آزمون و پس ­آزمون، همراه با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعة آماری عبارت است از؛ دانش ­آموزان پایة ششم ابتدایی شهرستان مهریز، در سال تحصیلی 1403-1402 که با روش نمونه­ گیری تصادفی خوشه­ ای چندمرحله ­ای، از دو مدرسه 20 دانش­ آموز، انتخاب شدند و در دو گروه آزمایش(10 نفر) و کنترل(10 نفر) قرار گرفتند. ابتدا از هر دو گروه پیش‌آزمون گرفته شد؛ سپس گروه آزمایش دورة آموزشی «استفاده از دو نیمکرة مغز» را دریافت کردند(8 جلسة 70 دقیقه­ ای؛ هر هفته دو جلسه). پس از اتمام دورة آموزشی برای گروه آزمایش، از هر دو گروه پس­ آزمون به عمل آمد. ابزار گردآوری داده­ ها نیز پرسشنامه مهارت ارتباطی بارتون(1990)، سازگاری اجتماعی دخانچی(1377) و مهارت تمرکز سواری و اورک(1394) بود. در نهایت داده ­های جمع‌آوری‌شده از هر دو گروه با استفاده از نرم ­افزار SPSS نسخة 24 و (تحلیل کواریانس و پیش­ فرض­ های آن) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت
یافته‌ها: تحلیل کواریانس چندمتغیری(مانکوا) نشان داد، آموزش دو نیمکرة مغز بر مهارت تمرکز، سازگاری اجتماعی و مهارت­ های ارتباطی دانش ­آموزان پایة ششم ابتدایی شهرستان مهریز، تأثیر مثبت و معناداری داشته است(05/0>p).
نتیجه‌گیری: بنابراین اقداماتی که منجر به فعالیت دو نیمکرة مغز می­ شود، می ­تواند بر موفقیت دانش ­آموزان تأثیرگذار باشد، در نتیجه پیشنهاد می‌شود، معلمان دورة ابتدایی، فرایند آموزش مباحث مختلف را به گونه ­ای اجرا نمایند که هر دو نیمکرة مغز در دانش­ آموزان فعال شود

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Two-Hemisphere Brain Training on Concentration, Social Adaptation, and Communication Skills of Sixth-Grade Students

نویسندگان [English]

  • Mansoor Dehghan Manshadi 1
  • Fahimeh Dehghanizadeh Baghdadabad 2
  • Mahdieh Estabraghi 3
1 Assistant Professor, Department of Educational administration, Farhangian University, Tehran, Iran
2 Master of educational technology, Yazd Islamic Azad University, Yazd, Iran
3 Ph. D. student of educational psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Background and Purpose:  Both the right and left hemispheres of the brain are involved in many processes.  Paying attention to the capabilities of both hemispheres of the brain can lead to a brain-centered approach. This study aimed to determine the effectiveness of two-hemisphere brain training on concentration skills, social adaptation, and communication skills of sixth grade elementary school students.
 Methods: A quasi-experimental pre-test/post-test control group design was employed. The statistical population was sixth grade elementary school students in Mehriz city in the academic year 2023-2024. Twenty students were selected from two schools via multistage cluster random sampling and assigned to experimental (n=10) and control (n=10) groups. First, a pre-test was taken from both groups; Then the experimental group received the training course "Using the two hemispheres of the brain" (8 sessions of 70 minutes - two sessions per week). After completing the training course for the experimental group, a post-test was conducted for both groups. The data collection tools were the Barton (1990) Communication Skills Questionnaire, the Dakhanchi (1998) Social Adjustment Scale, and the Savari and Orki (2016) Concentration Skills Scale. Finally, the data collected from both groups were analyzed using SPSS software version 24 (analysis of covariance and its assumptions).
Results: Multivariate analysis of covariance (MANCOVA) showed that two hemispheres brain training had a positive and significant effect on concentration skills, social adaptation and communication skills of the sixth grade students of Mehriz city. (p < 0.05)
Conclusion: Therefore, interventions that stimulate both hemispheres of the brain can affect students' success. As a result, it is suggested that elementary school teachers implement the process of teaching various topics in such a way that both hemispheres of the brain are activated in students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Communication skills
  • Concentration skill
  • Learning
  • Social adaptation
  • .Ttwo-hemisphere brain